صادق سرمد تهرانی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران (جلد دوم)

(1339 -1289/1286/1283 ش)، شاعر. در تهران متولد شد. پس از انجام تحصیلات ابتدایى و متوسطه در رشته‏ى حقوق به تصحیل پرداخت و به دریافت لیسانس توفیق یافت. سرمد از سال 1309 ش به كار و كالت دادگسترى پرداخت و از اعضاء هیئت مدیره‏ى كانون وكلا گردید و سالها سمت مشاور حقوقى و وكیل امور قضایى دربار سلطنتى و آستان قدس رضوى را به عهده داشت. سرمد بعد از شهریور 1320 ش امتیاز روزنامه «صداى ایران» را گرفت. در سال 1322 ش پس از جنگ جهانى دوم به دعوت دولت انگلستان به اتفاق چند تن از روزنامه‏نگاران به آن كشور عزیمت كرد و از آن جا به فرانسه رهسپار شد. در سال 1328 ش جزو ملتزمین شاه به عنوان ملك‏الشعراى دربار به پاكستان رفت. و قصاید و قطعاتى به یادگار این سفر سرود. در تهران بر اثر بیمارى سرطان درگذشت و در ابن‏بابویه دفن است. از آثار وى: «در آى كاروان»، شعر؛ «سعدى»، شعر؛ «كبوتر علم»، شعر؛ «نغمه‏ى كمال»، شعر.[1] شاعر، روزنامه‏نویس، حقوقدان و سیاستمدار، متولد 1280، فرزند سیدعلى است. تحصیلات دانشگاهى او ظاهرا در رشته‏ى حقوق ولى در ادبیات فارسى و انواع شعر از اساتید مسلم معاصر به شمار مى‏رفت. حرفه‏ى اصلى‏اش وكالت دادگسترى بود و از این طریق ارتزاق مى‏نمود. مدتها عضویت هیئت مدیره كانون وكلاى دادگسترى را عهده‏دار بود و در استقلال كانون مزبور سهم بسزائى دارد. بعد از شهریور 1320 به كار روزنامه‏نگارى پرداخت و به انتشار روزنامه‏ى صداى ایران مبادرت نمود و مدتى متجاوز از هفت سال، روزنامه‏ى مزبور را هفته‏اى سه شماره انتشار مى‏داد. روزنامه‏ى صداى ایران گرچه دورنماى سیاسى داشت ولى همیشه حاوى نكات ادبى و اشعار نغز و شیواى شاعران متقدم و معاصر از جمله خود سرمد بود. سرمد در دوره‏ى هیجدهم قانونگزارى، خود را كاندیداى انتخابات مجلس شوراى ملى نمود و از طرف مردم دره‏گز به نمایندگى انتخاب شد. سرمد در این دوره با پیشنهاد تبصره‏اى كه مورد تصویب نمایندگان قرار گرفت، طرز انتخاب رئیس دانشگاه تهران را تغییر داد. معروفیت سرمد بیشتر به علت شاعرى است. وى شاعرى توانا و خوش‏ذوق و بدیهه‏سرا بود. گرچه بیشتر ذوق به سرودن قصیده داشت لیكن در محافل و مجامع مختلف فى‏البدیعه از سرودن غزل و رباعى نیز دریغ نمى‏نمود. سرمد در زمره سعراى طراز اول معاصر بوده است. وفات او در 1339 در تهران اتفاق افتاد و بیمارى سرطان او را در 59 سالگى از پاى درآورد. شهرت سرمد از لحاظ شعر و شاعرى تنها در ایران نبود، در هند و پاكستان و افغانستان نیز طرفدارانى داشت. وى هنگامى كه نماینده‏ى مجلس بود، در سفرى كه شاه و ثریا به پاكستان عزیمت نمودند، همراه آنان بود. در آن تاریخ رئیس‏جمهور پاكستان اسكندر میرزا و همسر او ناهید كلالى دختر امیرتیمور كلالى بود. سرمد قصیده‏ى غرائى در مدح دو رئیس كشور و همسران آنها مى‏سراید. در آن قصیده ناهید را بر ثریا برتر و بالاتر قلمداد مى‏كند، در نتیجه مورد بى‏مهرى شاه واقع شد و دیگر وكیل نگردید.